ürün izlenebilirliği nedir

İZLENEBİLİRLİK NEDİR?

Ürünün ham madden itibaren bitmiş ürün haline gelinceye kadar işlenmesi, nakli ve depolanması, potansiyel bozulma kaynaklarıdır. Satın alınan malzemenin teslimi , üretim aşamaları ve üretim sonrasında gerekli olan önleyici faaliyetlere ürünün, ellenme ve taşınma hasarlarından, çevre etkilerinden ve bozulmalardan korunması dahildir .Uygun olmayan ürün bütün bu aşamalarda uygun üründen ayrılmalıdır. Bu amaçla “izlenebilirlik”, yani ürünün ve onun orijinin belirlenmesi kabiliyeti için hazırlık yapılmalıdır. İzlenebilirlik prensip olarak şunlar için gereklidir:
1. Sadece uygun kalitedeki ham maddelerin ve aksamların son ürüne girdiğini güvenceye almak, örneğin ilaç malzemelerinin steril olması, yapısal aksamlarda uygun malzeme bileşimi ve ısıl işlem.
2. Birbirine benzer ürünlerde karışmayı önleyecek açık belirtilerin kullanılması (bu vakalar çok sıktır).
3. Şüpheli ürünlerin hassas bir tarzda geri çağırılmalarına izin vermek. 1960’larda otomobil sanayinde muazzam geri çağırmalar uygun olmayan izlenebilirliğin sonucuydu, kusurlu otomobiller toplam geri çağırmaların çok küçük bir yüzdesi idi.
4. Minimum bir maliyetle, hataların nedenlerini lokal ize etmek ve gerekli önlemleri almak
İzlenebilirliğin başka nedenleri de vardır (envanter kontrolü, planlama vs.) Örneğin ilk giren malzemenin ilk kullanılması esası dayanıksız malzemelerden dolayı kalite bozulmaları riskini azaltır.
İzlenebilirlik için parti kontrol. Bir partiye giren malzemeler reçete veya formüle göre ölçülür. Bir parti numarası tayin edilir ve yaratılan parti numarasına dayanan parti dokümanları tayin edilir. Girdi malzemesinin “şeceresi” parti dokümanlarında süreç verileri ve ürün test verileri gibi kaydedilir. Karmaşık veya kritik ürünlerde (örneğin uzay araçlarında, ilaçlarda) parti dokümanları korkunç bir koleksiyondur. Bitmiş ürün paketlendiği zaman kasalar, sandıklar ve kutular üzerine parti numarası yazılır. Aynı şekilde ürün satıldığı zaman, bütün dağıtım zinciri içindeki müşteri isimleri için bir kayıt tutmak gerekli olabilir.
Düşük değerli sürekli üretim için izlenebilirlik. Bu şekildeki üretimde malzeme çok çeşitli orijinlere sahip olduğundan doğal parti yoktur. Sonuç olarak izlenebilirlik için atama, tarih kodu ile olur ve bazı önemli olayların örneğin paketlemenin, nihai testin, nihai montajın tarihlerine dayanır. Zaman için süreyi seçmek, örneğin bir haftalık üretim gibi keyfidir. (Bu keyfi üretim miktarı yine de parti olarak isimlendirilebilir.) Bu parti için dokümanlar gerçek parti için kullanılana oldukça benzerdir. Girdi malzemesinin, fabrikasyon sırasında hakim olan süreç şartlarının ve test sonuçlarının tarihçelerini kaydetmek için hazırlık yapılır. Yeni malzeme partilerinin üretime giriş için tam tarih tespitinin zorluklarından dolayı veya süreç değişikliklerini hassas olarak belirlenememesi dolayası ile izlenebilirlik tam değildir. Sonuçta herhangi bir ürün geri çağırması veya araştırılması bu hataları göz önüne almalıdır. Bazı ürünler için tarih kodunu (parti numarasını) doğrudan ürün üzerinde belirtmek mümkün olabilir. Daha genel olarak maliyet nedeni ile (ve yer olmadığında) tarih kodu sadece ambalaj veya kap üzerinde görülür:
Yüksek değerli sürekli üretim için izlenebilirlik. Bu şekildeki üretimde her ürüne bir seri numarası verilebilir. Dokümanlar bireysel seri numarasını veya numara bloğunu esas alır. Seri numarası endüstriyel teçhizatlarda olduğu kadar tüketici eşyaları için de geniş çapta kullanılmaktadır. Dayanıklı tüketim eşyalarının ve elektronik aletlerin tümü seri numarasına sahiptir ve garanti sistemlerinde bu numaralar esas alınır. Daha büyük sistem birimlerinin (motorlu vasıtalar gibi) önemli alt sistemleri de kendi seri numarasına (motor seri numarası gibi) sahip olabilir.
İzlenebilirlik ürünün kotlanmasını gerektirir. Kullanılan metotlar arasında ürünlere tarih konulması, bilgisayarlar tarafından okunabilen barkot’lar ve herhangi bir malzeme üzerine bir kot işareti koyan lazer kotlama sayılabilir.
Ticari ürünlerde tam izlenebilirlik, emniyet gerekçeleri ile ve müşteri için uygun olduğu ürünle sınırlıdır. Örneğin bir yarı iletken ürün hattında nihai ürünün kalitesi yarı iletken devrenin kalitesi ile doğrudan bağımlıdır. Bu bakımdan imalatçı firmalarda yarı iletken devrelerin haftalık kot numarası yerine parti numarası ile izlenmesine gerek vardır.

No responses yet

Ürün izleme sistemi – Product Tracking

Automated Product Tracking Summary The Automated Product Tracking application monitors product or lot movement via material handling sensors or worker entry. Product location and production counts are available continuously. Production, test, and SPC measurements can be collected for later analysis. Automated Product Tracking Benefits Able to determine the real-time location of products and lots. Get production counts at any location in process, which helps point out failures or bottlenecks. Instantaneous failure rates for test tracking. Automated Product Tracking Function and Use Automated product tracking accepts location information from sensors located throughout a plant or from worker entry. Location of individual parts or lots is available for employees and supervisors as well as counts. Each product is tagged by part number and, optionally, serial number. If parts are sorted according to characteristics, an additional “sorted” part number can be associated. Automated Product Tracking Features Production is identified by a tracking number, base part number, possibly a sorted part number, line or department identification, pass/fail status and location. Individual production is referred to by the unique tracking number. Production equipment including assembly, calibration and testing can send measurements of product or process through the product tracking system to be analyzed by SPC or scrap analysis systems. Product part numbers and optionally serial numbers and production dates can be provided to marking equipment, such as a laser marker, to mark the product after acceptance. Material handling equipment can be integrated with the product tracking to stop unidentified or rejected material, to provide part numbers to automated test equipment, and to direct intermingled production to the correct packaging equipment. Production counts by part number and shift and % good/bad (if pass/fail information is provided) are available for display. Automated Product Tracking Cost Savings

No responses yet

Ürün izleme sistemi

Günümüzde firmaların ürün çeşitliliği ve üretim sayıları artıyor. Gün içersinde yüzlerce iş emri, bunlara bağlı olarak bir o kadar satın alma siparişleri açılıyor. Tedarikçi sayıları arttığı gibi, ürünlerin sevk edildiği müşteri sayısını artırmak her firmanın hedefi. Takibinde gittikçe zorlandığımız bu sistemin bir noktasında bir sorun çıktığını düşünelim. Sorunu fark ettiğimiz noktada bunun nedenini belirleyebiliriz ama kaynağını bulmamız ne kadar mümkün?

  • İşçi hatası ise kim yaptı?
  • Hangi işçimizin eğitimine dikkat edeceğiz?
  • Kalıbın eskimesi ise hangi makinemizin üstündeydi bu kalıp?
  • Aynı kalıpla başka hangi üretimleri yaptık?
  • Belki de aldığımız hammaddededir sorun. Kimden aldığım hammadde?
  • Aynı partiyi kullanarak başka üretimler de yaptım mı?
  • Depomda bir yerde duruyorlar mı yoksa sevk ettim mi?
  • Hangi müşterilerime ne zaman sevk ettim?

Eğer firmamızda izlenebilirlik yoksa bu soruların cevaplarını bulmak ya imkansızdır ya da çok zaman alacaktır.

Malzeme izlenebilirliği satın alma, üretim, depo transferleri, sevk süreçlerinde oluşan malzeme akışının, gerekli belgelerin birbirlerine bağlanması ile takibini yapar. Böyle bir sistemin oluşabilmesi için firma önce kendi süreçlerini gözden geçirmeli ve izlenebilirliğe uygun bir hale getirmelidir. Daha sonra sistemde gerekli kurgular yapılıp, süreçler esnasında gerekli veri girişleri yapıldığında izlenebilirlik raporuna ulaşılabilir.


Malzeme izlenebilirliği nasıl sağlanır?

İşletmenin süreçlerinin malzeme izlenebilirliğe uygun olması gerekir. Kimi işletmelerde bu mümkünken kimilerinde kısmı olarak yapılabilir durumdadır. Mesela parti, parti takip ettiğimiz hammaddelerimizi bir kazana atıp karıştırıyorsak ve bu kazandan parça parça yarı-mamul üretiyorsak bu noktada izlenebilirlik büyük ölçüde kaybolmaktadır. Bunun önüne geçmek üretim metodu yüzünden mümkün değildir. Başka bir örnek olarak bir firmada kullanılan metal plakaları örnek gösterelim. Yarı mamulümüz olan plakalar oluşturuldukça büyük kutulara atılıyor ve bu kutular depoda boş olan yere konuyor ve kullanma zamanı geldikçe de rast gele alınıyor. İzlenebilirliğin gene kaybolduğu bir durum fakat gerekli düzenlemeler yapıldığı takdirde -kutuların büyüklüklerinin tek partiyi alacak kadar olması, kutuların belli bir düzenle depoya yerleştirilmesi ve çekilmesi ile- izlenebilirliğin sağlanabileceği bir örnek. Malzeme izlenebilirliğini sağlamak isteyen firmaların ilk olarak kendi fiziksel ortamında bunu olanaklı kılması gerekiyor. İkinci örnek gibi durumlar için gerekli düzenlemelerin yapılması gerekirken, ilk örnek gibi durumlar için ne kadara kadar bir izlenebilirlik yapılabilir bunun kararının verilmesi gerekiyor.

Bir firmanın izlenebilirliği sağlaması için an başta satın alma süreçlerinde parti takibi yapması gerekir. Malzemelerin firma içindeki dolaşımına bakarsak, ilk olarak irsaliye ile depomuza alınırlar, daha sonra firma içi transfer belgeleri ile çeşitli depolarda dolaşabilirler. İş emirleri ile üretime girip gene iş emirleri ile üretimden çıkıp depoya girebilirler. Ürün halini aldıktan sonra ise irsaliye ile müşterilere sevk edilirler. İzlenebilirliğin sağlanması arka planda bu belgelerin birbirleri ile ilişkilendirilmesi ile yapılır. Satın alma yaparken o partiye verilecek no elle girilebilir veya bir numarator aracılığı ile sistem tarafından da verilebilir. Herhangi bir transfer yaparken hangi malzemeden ne kadar miktarda transfer edildiği bilgisinin yanında hangi partilerden olduğu da belirtilmelidir. İş emirlerine malzeme çıkışı yapılırken hangi partilerden çıkılacağı LIFO, FIFO gibi yöntemler ile sistem tarafından otomatik verilebileceği gibi eğer böyle bir sistem tercih edilmez ise kişiler tarafından hangi partilerin çekildiği sisteme girilmelidir. Barkodlu sistemlerin kurulması bu gibi noktalarda firmalara hız katacaktır. İş emirlerinde oluşan yarı mamullerin veya mamullerinde aynı şekilde takibinden sonra geriye müşteriye giden ürünlerin hangi partiden yollandığının irsaliye üzerinde belirtilmesi kalır.

Bu şekilde belgelerin birbiri ile ilişkilendirilmesi sonucu artık ileri ve geriye yönelik izlenebilirliğin yapılması mümkündür. Bunu bir örnek ile açıklayacak olursak, diyelim ki bir müşteriniz gönderdiğiniz ürünlerin bir parçasının sorunlu olduğunu size bildirdi. Bu noktada kendinden alacağınız bilgi hangi tarihte malı aldıkları gibi bir şey olabilir. Amacınız müşterinizin bahsettiği malı hangi irsaliye ile gönderdiğiniz bilgisine ulaşmaktır. İrsaliyeye ulaştıktan sonra geriye yönelik izlenebilirlik yapabiliriz. Bu irsaliyeye bağlı bütün iş emirlerini ve satın alma siparişlerini görebiliriz. Bağlı iş emirlerinde o partiyi hangi işçinin yaptığı, hangi makinede ne zaman yaptığı gibi bilgilere ulaşabiliriz. Bu durumda ilişkili makinelerin kontrolü yapılabilir veya işçilere gerekli eğitimler verilebilir. Aynı zamanda ilgili iş emrinin içine girerek, her operasyondan sonra yapılmış üretim kalite kontrol verilerine ulaşabiliriz. Sevk edilmiş sorunlu ürünün final kalite kontrol verilerini inceleyebiliriz. Eğer sorunun nedeni üretimde değil de, yapılan satın almalarda ise müşterideki irsaliyedeki ürünü oluşturan hammaddelerinizin satın alma belgelerine ulaşarak hangi tedarikçiden ne zaman almış olduğunuz bilgisine ulaşabilirsiniz. İlgili satın alma için yapılan giriş kalite kontrol sonuçlarına bakabiliriz. Geriye doğru izleme yapılıp sorunların kaynağı bulunduktan sonra ileri doğru izleme yöntemi ile bu sorunu başka nereye sıçramış olduğunu görebilirsiniz. Örnekten gidecek olursak yaptığınız satın almadaki bozuk hammaddenin hangi iş emirlerinde kullanıldığını görebilirsiniz. Belki ara stoklarınızda o hammaddeden yapılmış yarı mamulleriniz vardır. Bu yarı mamullerin hangi deponuzun hangi stok yerinde bulunduğu bilgisi önem kazanacaktır. Böylece bu yarı mamullerde gerekli kontrolleri ve yeniden işlemeleri yapabilirsiniz. Veya iş emirleri ile ürün haline getirildikten sonra arkasından irsaliyeler geliyordur yani sorunlu malı başka müşterilerinize de sevk etmiş olabilirsiniz. O zaman da gerekli irsaliyelere ulaşarak hatanızı müşterileriniz size şikâyette bulunmadan telafi edebilirsiniz.

Satın alma, üretim süreçleri, malzeme transferleri ve sevkler birbirinden kopuk süreçler olduğu noktada karşımıza çıkan sonuçları analiz etmek imkansız gözüküyor. Malzeme izlenebilirliği ise bu süreçlerin birleştirilmesini sağlıyor. Böylece durumları hızlıca analiz edip ve sorunlara zamanında müdahale edebiliyoruz. Üretim verimliliğimizi ve müşteriye verilen hizmetin kalitesini arttırmakla beraber izlenebilirlikten alınacak raporlar tedarikçi değerlendirme, proses kalite kontrol, işçilerinizin ve makinelerinizin değerlendirilmesi gibi analizler için size gerekli verileri sağlayacaktır. Bu özellikleri ile Malzeme izlenebilirliği, müşteri odaklı çalışan, rekabetçi firmalar için önemli ve vazgeçilmez bir araç haline gelmiştir.

One response so far